Dyrektywa SUP pięć lat później: co dziś wolno podać do drinka

Zakaz plastikowych słomek wszedł w życie 3 lipca 2021 roku i w pierwszym sezonie wywołał w gastronomii więcej pytań niż zmian. Po pięciu latach rynek się ułożył, ale wciąż wracają te same wątpliwości: co dokładnie jest zakazane, co znaczy „wielokrotnego użytku" i czego może chcieć kontrola.

Co zakazuje dyrektywa

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 dotyczy produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Słomki znalazły się na liście produktów wycofanych z obrotu, obok patyczków do balonów, sztućców i mieszadełek. Zakaz obejmuje wprowadzanie do obrotu, a nie samo posiadanie zapasu, ale w praktyce oznacza to, że lokal nie kupi już legalnie plastikowej słomki jednorazowej.

Kluczowe jest rozróżnienie: dyrektywa nie zakazuje słomek jako takich, tylko jednorazowego plastiku. Produkt wielokrotnego użytku, zaprojektowany i wprowadzony do obrotu do wielokrotnego wykorzystania, pozostaje poza zakresem zakazu. Szklana słomka mieszcząca się w tej definicji jest legalna również wtedy, gdy trafia do gościa w drinku.

Jak udokumentować wielokrotny użytek

Przy audycie lub kontroli sanepidu przydaje się dokumentacja produktu: deklaracja materiałowa, informacja o dopuszczeniu do kontaktu z żywnością wg rozporządzenia (WE) 1935/2004 oraz opis procedury mycia. Dla szkła dochodzi jeszcze parametr odporności termicznej — to on decyduje, czy słomka bezpiecznie przechodzi cykl w zmywarce gastronomicznej.

Praktyczna zasada: jeśli producent nie potrafi podać liczby cykli mycia i temperatury, nie masz czym udokumentować wielokrotnego użytku.

Papier w świetle przepisów

Papierowa słomka jest legalna, bo nie jest plastikiem. Problem w tym, że pozostaje jednorazowa, więc nie zmniejsza strumienia odpadów, a często zawiera warstwę barierową i klej. Z punktu widzenia raportowania środowiskowego jest to zamiana jednego jednorazowego produktu na inny, a nie realna redukcja.

Co to zmienia w kalkulacji

Przy jednorazówkach koszt jest liniowy i wraca każdego miesiąca. Przy szkle koszt jest jednorazowy, a potem dochodzą tylko straty na stłuczki. Przy typowym barze hotelowym z rotacją kilkuset drinków w tygodniu koszt jednostkowy szkła spada poniżej papieru w drugim, najpóźniej trzecim miesiącu eksploatacji.

Trzy rzeczy, o które warto zapytać dostawcę

• Jaki to typ szkła i jaka jest odporność na szok termiczny.
• Ile cykli mycia producent gwarantuje i w jakiej temperaturze.
• Czy dostaniesz deklarację materiałową do audytu.